Dla wielu pacjentów największą obawą przed gastroskopią lub kolonoskopią nie jest samo badanie ale dyskomfort, ból i stres z nim związany. Współczesna medycyna oferuje jednak rozwiązanie, które znacząco zwiększa komfort diagnostyki – sedację w endoskopii.
Czym dokładnie jest sedacja? Czy to „narkoza”? I czy jest bezpieczna? Na te pytania odpowiada dr Wojciech Kostarczyk, który na co dzień przeprowadza badania endoskopowe w krakowskim Szpitalu na Klinach.
Czym jest sedacja w trakcie gastroskopii i kolonoskopii?
Sedacja to krótkotrwałe, kontrolowane znieczulenie ogólne, prowadzone przez lekarza anestezjologa. Pacjent zasypia na czas badania i nie odczuwa dyskomfortu ani stresu związanego z procedurą.
W praktyce oznacza to, że pacjent śpi, nie pamięta przebiegu badania i nie odczuwa bólu, a jednocześnie jego parametry życiowe są przez cały czas monitorowane – wyjaśnia dr n. med. Wojciech Kostarczyk. Po zakończeniu procedury wybudzenie następuje szybko, a pacjent pozostaje pod obserwacją personelu medycznego.
W Szpitalu na Klinach gastroskopia i kolonoskopia w sedacji wykonywane są w warunkach szpitalnych, z pełnym zabezpieczeniem anestezjologicznym.
Sedacja a znieczulenie miejscowe – jaka jest różnica?
Pacjenci często mylą różne formy znieczulenia. Jak podkreśla dr Kostarczyk – warto je rozróżnić:
- Znieczulenie miejscowe (np. lignokaina w aerozolu przy gastroskopii) zmniejsza odruch wymiotny ale pacjent pozostaje w pełni świadomy i może odczuwać dyskomfort.
- Sedacja powoduje sen i brak pamięci badania. To rozwiązanie zapewniające znacznie większy komfort psychiczny i fizyczny.
- Narkoza (pełne znieczulenie ogólne stosowane przy operacjach) jest głębszą formą znieczulenia, zwykle wymagającą bardziej zaawansowanego zabezpieczenia oddechowego.
W endoskopii standardem jest krótkotrwała sedacja, a nie klasyczna narkoza operacyjna. Sedacja stosowana w diagnostyce endoskopowej jest procedurą krótką i precyzyjnie kontrolowaną – podkreśla dr Kostarczyk. Nie jest to rozległe znieczulenie operacyjne, lecz bezpieczna forma krótkiego snu medycznego.
Czy sedacja w endoskopii jest bezpieczna?
To jedno z najczęstszych pytań pacjentów. Sedacja jest uznawana za bezpieczną metodę zwiększającą komfort badań takich jak gastroskopia i kolonoskopia, pod warunkiem że wykonywana jest w odpowiednich warunkach i przez wykwalifikowany zespół.
W trakcie badania:
- obecny jest lekarz anestezjolog,
- monitorowane są tętno, ciśnienie tętnicze, saturacja oraz oddech,
- pacjent pozostaje pod nadzorem także po zakończeniu procedury.
Kluczowe znaczenie ma kwalifikacja do zabiegu – zaznacza dr Kostarczyk. Przed badaniem pacjent przechodzi wywiad medyczny i ocenę stanu ogólnego. Dzięki temu możemy wykluczyć przeciwwskazania i zapewnić maksymalne bezpieczeństwo.
Kto może skorzystać z sedacji?
Z sedacji mogą skorzystać osoby:
- odczuwające silny lęk przed badaniem,
- z nasilonym odruchem wymiotnym,
- z niskim progiem bólu,
- wymagające bardziej rozległej diagnostyki (np. połączonej gastroskopii i kolonoskopii),
- poddawane zabiegom endoskopowym, takim jak usunięcie polipów czy pobranie wycinków.
Sedacja jest szczególnie rekomendowana przy wykonywaniu obu badań jednocześnie.
Przeciwwskazania do sedacji
Jak każda procedura medyczna, sedacja ma swoje przeciwwskazania. Mogą do nich należeć m.in.:
- ciężkie niewyrównane choroby serca lub płuc,
- ostre infekcje,
- niektóre zaburzenia metaboliczne,
- brak zgody pacjenta.
Każdy przypadek oceniany jest indywidualnie podczas kwalifikacji medycznej.
Dlaczego pacjenci coraz częściej wybierają gastroskopię i kolonoskopię w sedacji?
W mojej praktyce obserwuję, że pacjenci, którzy raz skorzystali z sedacji, przy kolejnych badaniach również wybierają tę formę – mówi dr Kostarczyk. Komfort, brak bólu i brak stresu znacząco zmieniają odbiór całej procedury. Nowoczesna endoskopia nie musi wiązać się z dyskomfortem. Odpowiednio prowadzona sedacja, wykonywana w warunkach szpitalnych, pozwala przeprowadzić badanie spokojnie, bezpiecznie i w pełni kontrolowanie.
