Jeszcze kilka lat temu operacje robotyczne w Polsce były nowością, a pacjenci często kojarzyli je wyłącznie z zagranicznymi klinikami. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Polska jest miejscem pionierskich wdrożeń systemów robotycznych, pierwszych w Europie operacji telechirurgicznych i międzynarodowych konferencji, które przyciągają najlepszych specjalistów świata.
O tym, jak zmieniła się pozycja naszego kraju w robotyce urologicznej, dlaczego zagraniczni lekarze przyjeżdżają dziś do Polski i co to oznacza dla pacjentów, opowiada dr Paweł Wisz, urolog i jeden z najbardziej doświadczonych operatorów robotycznych w Europie, który w 2024 r. pobił rekord Polski wykonując 491 zabiegów.
Od kilku lat polska robotyka urologiczna jest coraz częściej zauważana za granicą. Jak Pan ocenia jej rozwój na tle Europy i świata?
Dr Paweł Wisz: Jeszcze kilka lat temu byliśmy na etapie intensywnego nadrabiania zaległości. Od 2019 roku rozwój chirurgii robotycznej w Polsce przyspieszył jednak w bardzo wyraźny sposób. W krótkim czasie udało się nie tylko dogonić wiele europejskich ośrodków, ale w niektórych obszarach wyjść przed nie. Dziś Polska jest postrzegana jako kraj, który realnie współtworzy rozwój telechirurgii i operacji robotycznych.
Telechirurgia brzmi futurystycznie. Co to oznacza w praktyce?
Dr Paweł Wisz: To nie są eksperymenty ani pokazy technologiczne. Mówimy o realnych operacjach wykonywanych u pacjentów. Najpierw przeprowadziliśmy zabieg zdalny między dwoma szpitalami w Polsce, później między państwami, a następnie operację transkontynentalną. W jednym z takich przypadków ja byłem w Warszawie, a pacjent znajdował się w Azji. Wszystko odbywało się w czasie rzeczywistym i w pełnym standardzie klinicznym.
Jak Polska jest dziś odbierana przez środowisko międzynarodowe?
Dr Paweł Wisz: Zdecydowanie inaczej niż kilka lat temu. Coraz częściej jestem zapraszany na międzynarodowe kongresy aby mówić o doświadczeniach z Polski. W środowisku urologii robotycznej jesteśmy postrzegani jako kraj, który nie tylko korzysta z nowych technologii, ale potrafi je wdrażać i rozwijać na bardzo wysokim poziomie.
W Warszawie odbyło się jedno z największych wydarzeń poświęconych urologii robotycznej w regionie. Dlaczego było tak ważne?
Dr Paweł Wisz: To było wydarzenie o naprawdę dużej skali. W konferencji stacjonarnie wzięło udział około 120 uczestników, a w formule online – ponad 300 lekarzy z całego świata. Co istotne, nie była to konferencja lokalna, ale spotkanie o międzynarodowym znaczeniu, które pokazało, że Polska jest gotowa pełnić rolę centrum wymiany wiedzy i doświadczeń w robotyce urologicznej.
Jednym z zaproszonych gości był prof. Alex Mottrie – światowy autorytet w dziedzinie chirurgii robotycznej. Jak ocenił poziom polskiego ośrodka?
Dr Paweł Wisz: Dla profesora Mottrie była to pierwsza operacja wykonywana z Polski w ramach konferencji. Bardzo wysoko ocenił zarówno zaplecze technologiczne, jak i organizację pracy zespołu. Podobne opinie wyrażali inni zaproszeni eksperci, w tym kierownicy największych ośrodków robotycznych w Europie. To było jasne potwierdzenie, że standardy pracy w polskich centrach nie odbiegają od najlepszych ośrodków zagranicznych.
Jednym z najmocniejszych momentów była równoległa operacja z Pana mentorem, transmitowana na żywo.
Dr Paweł Wisz: Tak, to był wyjątkowy moment. Operowaliśmy jednocześnie – każdy w innym miejscu świata – a widzowie mogli obserwować oba zabiegi w czasie rzeczywistym. To pozwalało zobaczyć różne style pracy i technikę operowania „na żywo”. Dla mnie osobiście było to także symboliczne zamknięcie pewnego etapu rozwoju zawodowego.
Co to wszystko oznacza dla pacjentów?
Dr Paweł Wisz: Przede wszystkim większe bezpieczeństwo, dostęp do nowoczesnych technologii i leczenie na poziomie europejskim – bez konieczności wyjazdu za granicę. Doświadczenie operatora i jakość zespołu mają ogromne znaczenie, a dziś pacjenci w Polsce mogą z tego realnie korzystać.
Czy lekarze z innych krajów rzeczywiście przyjeżdżają do Polski, żeby się uczyć?
Dr Paweł Wisz: Tak, i to coraz częściej. Prowadzę regularne obserwacje zabiegów dla lekarzy z zagranicy. Przyjeżdżają zespoły z różnych krajów, aby zobaczyć, jak pracujemy i jak wykorzystujemy systemy robotyczne w praktyce. Polska zaczyna pełnić rolę ośrodka referencyjnego w regionie.
Na koniec – czy było warto inwestować w tak trudną i kosztowną ścieżkę rozwoju?
Dr Paweł Wisz: To był bardzo wymagający etap, zarówno zawodowo jak i rodzinnie. Podjęcie decyzji o sfinansowaniu wieloletnich szkoleń za granicą wiązało się z realnymi wyrzeczeniami ale właśnie tam zdobyłem fundamenty, które do dziś są podstawą mojej pracy. Te doświadczenia ukształtowały mój sposób operowania i myślenia o chirurgii robotycznej. Z dzisiejszej perspektywy nie mam wątpliwości, że była to jedna z najważniejszych decyzji w mojej karierze – pozwoliła mi osiągnąć poziom, na którym obecnie pracuję.
