Czym jest kamica nerkowa?

Kamica nerkowa jest jednym z najpopularniejszych schorzeń, który atakuje układ moczowy. Szacuje się, iż kamica nerkowa to problem występujący najczęściej u mężczyzn w wieku 40-50 lat oraz u kobiet w wieku 50-70 lat, jednak historia medycyny zapisała również przypadki pojawiające się u ludzi młodych. Choroba polega na powstawaniu twardych złogów mineralnych, nazywanych potocznie kamieniami, w obrębie nerek lub dróg moczowych. Złogi te tworzą się z substancji obecnych w moczu, takich jak wapń, szczawiany, kwas moczowy czy fosforany, które w określonych warunkach mogą krystalizować i łączyć się w większe struktury.

Jakie są objawy kamicy nerkowej?

Objawy kamicy nerkowej mogą być bardzo zróżnicowane i zależą przede wszystkim od wielkości oraz lokalizacji kamienia w układzie moczowym. U części pacjentów niewielkie złogi mogą przez długi czas nie powodować żadnych dolegliwości i zostają wykryte przypadkowo podczas badań obrazowych. Najczęściej jednak kamienie przemieszczające się w drogach moczowych prowadzą do podrażnienia tkanek oraz utrudnienia odpływu moczu, co wywołuje charakterystyczne objawy.

Jednym z najbardziej typowych symptomów jest nagły, silny ból w okolicy lędźwiowej, określany jako kolka nerkowa. Ból może promieniować do podbrzusza, pachwiny lub narządów płciowych i często pojawia się falami o różnym nasileniu. Pacjenci mogą odczuwać także pieczenie podczas oddawania moczu, częstomocz lub uczucie parcia na pęcherz.

W przebiegu kamicy nerkowej może wystąpić również krwiomocz, czyli obecność krwi w moczu, a także nudności i wymioty spowodowane silnym bólem. W niektórych przypadkach pojawia się także gorączka lub dreszcze, szczególnie gdy dojdzie do towarzyszącej infekcji układu moczowego.

Nasilenie objawów zależy od wielkości kamienia oraz stopnia utrudnienia odpływu moczu.  Jeśli pacjent zaczyna odczuwać bardzo silny, wręcz uporczywy ból w lędźwiach, który promieniuje do wewnętrznych okolic ud, a przy tym ma gorączkę lub dreszcze, rekomendowana jest wizyta u lekarza i konfrontacja objawów ze specjalistą. Mogą one wskazywać na obecność kamieni w drogach moczowych.

RIRS – laserowe leczenie kamicy nerkowej. Na czym polega zabieg? 

Jedną z metod zabiegowego leczenia kamicy nerkowej  jest – RIRS – metoda laserowa, dostępna w Szpitalu na Klinach w Krakowie.

Zabieg RIRS (retrograde intrarenal surgery) to nowoczesna, małoinwazyjna metoda. Wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym, dzięki czemu pacjent nie odczuwa bólu podczas procedury a podczas jej trwania są cały czas monitorowane jego parametry życiowe. Zabieg trwa od 30 do 90 minut.

Na początku lekarz wprowadza przez cewkę moczową cienki instrument wyposażony w kamerę, aby obejrzeć wnętrze pęcherza moczowego, jest to tak zwana cystoskopia. Następnie do moczowodu prowadzącego do chorej nerki wprowadzany jest specjalny, bardzo cienki drut wiodący, który umożliwia bezpieczne dotarcie do miejsca, w którym znajduje się kamień. Po drucie wiodącym lekarz zakłada do moczowodu tzw. koszulkę dostępową – cienką, elastyczną rurkę o średnicy kilku milimetrów. Chroni ona moczowód i ułatwia wprowadzenie narzędzi do wnętrza nerki. Kolejnym etapem jest wprowadzenie giętkiego ureteroskopu, czyli bardzo cienkiego endoskopu z kamerą do koszulki dostępowej i miedniczki nerki.  Dzięki niemu lekarz może dokładnie obejrzeć wnętrze nerki i zlokalizować kamień. Gdy złóg zostanie odnaleziony, jest rozbijany przy użyciu energii lasera holmowego. Laser rozdrabnia kamień na bardzo małe fragmenty lub pył, które mogą zostać usunięte podczas zabiegu lub wydalone później naturalnie z moczem. 
Po zakończeniu procedury lekarz może lub nie – w zależności od sytuacji – założyć cienki cewnik (tzw. stent moczowodowy). Jego zadaniem jest utrzymanie prawidłowego odpływu moczu z nerki i wspomaganie gojenia dróg moczowych.

Europejskie Towarzystwo Urologiczne wyjaśnia, że dzięki pojawieniu się nowoczesnej metody endoskopowego usuwania złogów za pomocą giętkiego aparatu optycznego, który powszechnie nazywany jest ureterorenoskopem, pacjenci mogą w krótkim czasie pozbyć się bolesnego problemu, jakim jest kamica nerkowa. Metoda RIRS, minimalizuje przede wszystkim skutki uboczne i powikłania pozabiegowe, a wg wytycznych Europejskiego Towarzystwa Urologicznego jest tak naprawdę metodą pierwszego wyboru w przypadku leczenia kamicy nerkowej przy kamieniach, których wielkość nie przekracza 2 cm.

Jaką przewagę nad klasycznymi metodami zyskuje RIRS?

Kruszenie złogu jest w pełni kontrolowane przez obraz endoskopowy, co pozwala na dotarcie do każdego miejsca w nerce oraz na jednoczesne skruszenie kilku złogów podczas jednego zabiegu. Ponadto, warto zauważyć, iż RIRS charakteryzuje o wiele krótszy czas hospitalizacji pacjenta niż w przypadku innych zabiegów. Hospitalizacja pacjentów po zabiegu RIRS wynosi do 2 dni. Zabieg nie wymaga nacinania tkanek przez co ryzyko naruszenia ich ciągłości jest całkowicie wykluczone. Zestawiając ten nowatorski sposób leczenia kamicy nerkowej z tradycyjnymi metodami pod względem ewentualnych powikłań, RIRS notuje ich najmniejszą liczbę. Należą do nich m. in. krwawienie, które można zniwelować leczeniem zachowawczym lub zanikające samoistnie, uszkodzenie laserowe miedniczki nerkowej czy uszkodzenie moczowodu

RIRS – dla kogo jest ten zabieg?

Zabieg RIRS jest przeznaczony przede wszystkim dla pacjentów z kamicą nerkową, u których kamienie znajdują się w nerce lub w górnym odcinku moczowodu i wymagają leczenia zabiegowego. Metoda ta szczególnie dobrze sprawdza się w przypadku kamieni o średnicy do około 2 cm, zwłaszcza gdy są one zlokalizowane w trudno dostępnych miejscach nerki, gdzie inne metody leczenia mogą być mniej skuteczne.

RIRS jest również dobrym rozwiązaniem dla pacjentów, u których inne metody leczenia, takie jak rozbijanie kamieni falą uderzeniową (ESWL), nie przyniosły oczekiwanego efektu lub gdy ze względów medycznych nie można zastosować bardziej inwazyjnych procedur chirurgicznych.

Dlaczego pacjenci często wybierają zabieg laserowego usuwania kamicy nerkowej?

Jednym z głównych powodów, dla których pacjenci decydują się na tę metodę leczenia, jest jej małoinwazyjny charakter. Zabieg wykonywany jest przez naturalne drogi moczowe, bez konieczności wykonywania nacięć na skórze. Dzięki temu ryzyko powikłań jest niewielkie, a rekonwalescencja przebiega zazwyczaj szybko.

Dla wielu pacjentów ważny jest również krótki czas hospitalizacji. W większości przypadków pobyt w szpitalu trwa jeden dzień, a powrót do codziennych aktywności jest możliwy już po kilku dniach. Istotną zaletą jest także duża skuteczność zabiegu – dzięki zastosowaniu nowoczesnego lasera możliwe jest bardzo precyzyjne rozdrobnienie kamieni znajdujących się w nerce.

Połączenie wysokiej skuteczności, bezpieczeństwa oraz krótkiego czasu rekonwalescencji sprawia, że metoda RIRS jest obecnie jedną z najczęściej wybieranych technik leczenia kamicy nerkowej.

Szpital na Klinach w Krakowie to miejsce, w którym pacjenci będą mogli zostać zakwalifikowani do zabiegu RIRS oraz mogą wykonać w nim zabieg przez doświadczonych urologów.