Rekonstrukcja ścięgien stożka rotatorów – Kraków

Uszkodzenie ścięgien stożka rotatorów jest jedną z częstych przyczyn bólu i osłabienia barku. Może utrudniać unoszenie ręki, wykonywanie codziennych czynności, a także powodować dolegliwości nocne. Gdy dochodzi do znacznego uszkodzenia ścięgien, a leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanej poprawy, jedną z możliwości jest ich operacyjna rekonstrukcja. Rekonstrukcja stożka rotatorów polega na naprawie uszkodzonych ścięgien, najczęściej poprzez ich ponowne przymocowanie do kości ramiennej. Celem leczenia jest zmniejszenie bólu, poprawa funkcji barku oraz odtworzenie ciągłości uszkodzonych struktur, o ile pozwala na to ich stan.

Czym jest stożek rotatorów i jakie ścięgna mogą ulec uszkodzeniu?

Stożek rotatorów tworzą cztery mięśnie wraz ze ścięgnami, które otaczają głowę kości ramiennej. Odpowiadają za stabilizację stawu ramiennego, umożliwiają wykonywanie ruchów obrotowych oraz współuczestniczą w unoszeniu ramienia.

W jego skład wchodzą:

• Mięsień nadgrzebieniowy – uczestniczy w unoszeniu ramienia; jego ścięgno jest najczęściej uszkadzaną strukturą stożka rotatorów.
• Mięsień podgrzebieniowy – odpowiada przede wszystkim za rotację zewnętrzną ramienia.
• Mięsień obły mniejszy – wspomaga rotację zewnętrzną i stabilizację barku.
• Mięsień podłopatkowy – odpowiada przede wszystkim za rotację wewnętrzną ramienia.

Uszkodzenie może dotyczyć jednego lub kilku ścięgien. Wyróżnia się uszkodzenia częściowej grubości oraz pełnościenne, w których dochodzi do przerwania całej grubości ścięgna. W przypadku rozległych uszkodzeń może występować również cofnięcie ścięgna, zanik mięśni i ich stłuszczenie, co wpływa na możliwość skutecznej naprawy.

Jakie objawy mogą wskazywać na uszkodzenie stożka rotatorów?

Objawy zależą od lokalizacji i rozległości uszkodzenia. Najczęściej występują:

• ból barku nasilający się podczas unoszenia lub obracania ramienia,
• dolegliwości nocne, szczególnie podczas leżenia na chorym barku,
• osłabienie siły ręki i trudności z unoszeniem przedmiotów,
• ograniczenie aktywnego zakresu ruchu,
• trudności z ubieraniem się, czesaniem lub sięganiem za plecy,
• nagłe osłabienie barku po urazie, np. upadku.

Warto pamiętać, że podobne objawy mogą występować również w innych schorzeniach barku. Sam ból nie przesądza o uszkodzeniu ścięgna, a rozległość zmian widocznych w badaniach obrazowych nie zawsze odpowiada nasileniu dolegliwości.

Kiedy wskazana jest operacja stożka rotatorów?

Nie każde uszkodzenie stożka rotatorów wymaga operacji. U wielu pacjentów poprawę można uzyskać dzięki odpowiednio dobranej rehabilitacji, modyfikacji aktywności i leczeniu przeciwbólowemu.

Rekonstrukcję ścięgien rozważa się przede wszystkim, gdy:

• występuje pełnościenne uszkodzenie ścięgna z istotnym osłabieniem funkcji barku,
• do uszkodzenia doszło nagle, w następstwie urazu, szczególnie u osoby aktywnej,
• ból i ograniczenie sprawności utrzymują się mimo odpowiednio prowadzonego leczenia zachowawczego,
• uszkodzenie ogranicza wykonywanie pracy zawodowej lub aktywności sportowej,
• ocena obrazowa wskazuje, że naprawa ścięgna jest możliwa i może przynieść pacjentowi korzyść.

Szczególnej uwagi wymagają świeże, urazowe uszkodzenia stożka rotatorów, zwłaszcza jeśli po urazie pojawia się wyraźne osłabienie lub niemożność aktywnego uniesienia ramienia. W takich przypadkach nie należy bez uzasadnienia odkładać konsultacji ortopedycznej, ponieważ z czasem mogą rozwijać się zmiany utrudniające naprawę ścięgna.

Ostateczna kwalifikacja uwzględnia nie tylko obraz rezonansu magnetycznego, ale także wiek, aktywność, oczekiwania pacjenta, jakość tkanek oraz obecność innych schorzeń barku.

Na czym polega rekonstrukcja ścięgien stożka rotatorów?

Operację najczęściej wykonuje się metodą artroskopową. Przez niewielkie nacięcia skóry chirurg wprowadza kamerę i specjalistyczne narzędzia, które umożliwiają ocenę wnętrza stawu oraz naprawę uszkodzonych struktur.

W trakcie zabiegu lekarz ocenia rozległość uszkodzenia, mobilność ścięgna i jakość tkanek. Następnie przygotowuje miejsce jego przyczepu na kości ramiennej i mocuje ścięgno przy użyciu szwów oraz odpowiednich implantów, najczęściej kotwic.

Sposób mocowania zależy od charakteru uszkodzenia. W niektórych przypadkach stosuje się techniki jedno- lub dwurzędowe. Jeżeli uszkodzenie obejmuje kilka ścięgien, zakres rekonstrukcji może być bardziej rozległy.

Nie wszystkie uszkodzenia można całkowicie naprawić. W przypadku masywnych, przewlekłych zmian z dużym cofnięciem ścięgien lub zaawansowanym zanikiem mięśni konieczne może być rozważenie innych metod leczenia.

Jakie korzyści może przynieść rekonstrukcja stożka rotatorów?

Prawidłowo przeprowadzona operacja, połączona z odpowiednią rehabilitacją, może prowadzić do:

• zmniejszenia dolegliwości bólowych, w tym bólu nocnego,
• poprawy siły i zakresu ruchu ramienia,
• łatwiejszego wykonywania codziennych czynności,
• poprawy stabilizacji i funkcji stawu,
• powrotu do wybranych aktywności zawodowych i sportowych.

Zakres poprawy zależy między innymi od wielkości uszkodzenia, jakości ścięgna, stanu mięśni, wieku pacjenta i przebiegu gojenia. Operacja nie daje gwarancji pełnego odzyskania sprawności.

Rehabilitacja po rekonstrukcji stożka rotatorów

Rehabilitacja stanowi integralną część leczenia. Jej przebieg jest dostosowywany do rozległości uszkodzenia, sposobu naprawy oraz indywidualnego procesu gojenia.

Pierwszy etap – ochrona naprawionych ścięgien

Bezpośrednio po operacji bark jest zazwyczaj zabezpieczany w ortezie, często przez około 4–6 tygodni. W tym okresie istotne jest unikanie ruchów i obciążeń mogących nadmiernie napinać naprawione ścięgna.

Drugi etap – stopniowe odzyskiwanie ruchomości

Pod kontrolą fizjoterapeuty wprowadza się odpowiednio dobrane ćwiczenia bierne, wspomagane, a następnie czynne. Tempo rehabilitacji zależy od zaleceń operatora i rodzaju rekonstrukcji.

Trzeci etap – odbudowa siły mięśniowej

W kolejnych tygodniach stopniowo rozpoczyna się ćwiczenia wzmacniające i poprawiające kontrolę ruchu barku. Powrót do pracy fizycznej i sportu wymaga odzyskania odpowiedniej siły oraz funkcji kończyny.

Poprawa funkcjonalna często następuje w ciągu kilku miesięcy, natomiast pełniejszy powrót do sprawności może trwać 6–12 miesięcy. W przypadku dużych uszkodzeń proces ten może być dłuższy.