Palisz papierosy? Skracasz swoje życie o kilka lat

skutki-palenia-i-walka-z-nalogiem

Palenie stanowi największe, śmiertelne zagrożenie dla zdrowia na świecie. W skali globalnej jest przyczyną prawie 4 milionów zgonów rocznie. Oznacza to, że z powodu tzw. chorób odtytoniowych umiera dziennie 11 tys. palaczy. W Polsce choroby te są przyczyną zgonu co drugiego palacza w wieku 35-69 lat. Każdy papieros skraca życie średnio o 5,5 minuty, czyli przeciętny palacz na własne życzenie rezygnuje z 5 lat życia. Liczby mówią same za siebie. Pytanie, co z tym zrobimy. 

Co znajduje się dymie tytoniowym?

W dymie tytoniowym występuje pod postacią gazu lub cząsteczek ponad 4 000 związków chemicznych. Badania empiryczne udowodniły, że ponad 40 czynników ma działanie rakotwórcze. Dym papierosowy inhalowany przez palacza wywiera szkodliwy wpływ na prawie wszystkie organy: podrażnia błonę śluzową jamy ustnej, przełyku i żołądka; ma właściwości alergizujące, zatruwa układ oddechowy, sercowo-naczyniowy, nerwowy, trzustkę, pęcherz moczowy, prowadzi do mutacji oraz rakotwórczych zmian komórkowych. Palenie ma również negatywny wpływ na procesy życiowe, m.in.: immunologiczne i hormonalne. Do najbardziej szkodliwych związków toksycznych należą: tlenek węgla, tlenki azotu oraz cyjanowodór. Toksyczność substancji zawartych w dymie tytoniowym może być wzmocniona przez ich synergiczne oddziaływanie na organizm w połączeniu z innymi substancjami obecnymi w środowisku. Na przykład: palenie papierosów i jednoczesne picie wysokoprocentowego alkoholu zwiększa ryzyko zachorowania na raka krtani.

Nowotwory

Najsilniejszy związek z paleniem wykazują nowotwory złośliwe: płuc (80 – 90% nowotworów występuje u palaczy!), krtani, gardła, przełyku, jamy ustnej, miedniczek nerkowych, pęcherza moczowego i trzustki. Do niedawna opierano się na obserwacjach epidemiologicznych. W 1996 roku naukowcy z USA opisali molekularne podstawy tego związku. Bezpośrednią przyczyną nowotworów są zmiany w cząsteczce DNA komórki. Związki chemiczne z dymu tytoniowego mogą wywoływać uszkodzenia DNA, czyli błędy w kodzie genetycznym. Szczególną rolę odgrywa tu benzopiren – rakotwórcza substancja zawarta w dymie, która wywołuje uszkodzenie genu p53. Zadaniem tego genu jest powstrzymywanie podziału komórki z uszkodzonym DNA. Gdy zostanie uszkodzony – nie spełnia swojej funkcji i umożliwia rozwój raka. Zaprzestanie palenia pozwala uniknąć dalszych uszkodzeń i zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworu.

Choroby układu krążenia

Palenie zwiększa również ryzyko chorób układu krążenia: choroby wieńcowej serca, zespołu płucno – sercowego, degeneracji miąższu sercowego, nadciśnienia, miażdżycy, tętniaka aorty, chorób obwodowego układu naczyniowego, w tym naczyń mózgowych. Układ oddechowy palaczy jest narażony na wiele chorób, a wśród nich: przewlekłe zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, astmę oskrzelową, czy gruźlicę płuc. Dym tytoniowy wpływa niekorzystnie na żołądek i dwunastnicę, przyczyniając się do powstawania wrzodów. Jest częstą przyczyną katarakty, osteoporozy i paradontozy. U mężczyzn palenie może wywoływać zaburzenia potencji.

Uzależnienie od tytoniu 

Uzależnienie od tytoniu jest zaburzeniem zdrowotnym, które charakteryzuje się objawami osiowymi i znajduje swoją kategorię w klasyfikacji zdrowia icd – 10 pod numerem f-17 – zaburzenia psychiczne, zaburzenia zachowania spowodowane paleniem tytoniu.

– Mechanizm uzależnienia polega na tym, że osoba uzależniona od tytoniu tworzy i przedstawia swoją rzeczywistość posługując się takimi mechanizmami obronnymi, które pozwalają jej na dalsze trwanie w nałogu. Takimi mechanizmami, stosowanymi przez osoby uzależnione mogą być zaprzeczenie, racjonalizacja, regresja, intelektualizacja, czy wyparcie. Osoba paląca wypracowuje sobie schemat, w którym papieros pełni p.. funkcje „rozładowywacza” napięcia emocjonalnego. Zapewnia ulgę, szybko przynosi efekt pozornego zrelaksowania się – mówi Monika Włoskowicz-Majsak, psycholog z krakowskiego Szpitala na Klinach.

Palenie papierosów w bardzo dużym stopniu reguluje funkcjonowanie osobowości.

Jak się uzależniamy i jak walczyć z nałogiem?

Należy sobie uświadomić, że na uzależnienie od tytoniu mają wpływ trzy grupy czynników. Pierwsza z nich, to wpływ chemiczny nikotyny, czyli właściwości chemiczne – udowodniona, że nikotyna kilkakrotnie silniej oddziałuje na układ nerwowy niż opiaty, alkohol i inne narkotyki; druga grupa to szeroko rozumiane czynniki społeczne, czyli w młodszym wieku grupa rówieśnicza, „moda”, brak wiedzy na temat zagrożeń, wciąż niewłaściwa profilaktyka i pogląd społeczny mówiący o tym, że palenie jest „najmniej groźne”, a jednocześnie pozwala pozostać „w trendzie” grupy społecznej osób palących papierosy; ostatnia grupa, to czynniki indywidualne, czyli osobiste predyspozycje biologiczne i psychologiczne, jak i emocjonalne;

Co ciekawe, istnieją cechy osobowości, które szczególnie są podatne na rozwój i wystąpienie uzależnienia. Wśród nich najważniejsze, to niedojrzałość emocjonalna, niska tolerancja na frustrację, ograniczona samokontrola, trudności w opanowywaniu stanów emocjonalnych, czy nadaktywność emocjonalna.

 – Skoro na rozwój uzależnienia mają wpływ trzy grupy czynników, to terapia również powinna obejmować te trzy grupy. Jeżeli chodzi o terapię psychologiczną – psychoterapię, to najlepiej sprawdzają się metody poznawcze i behawioralne, choć uważam, że powinny być dopełnieniem pracy dynamicznej, pracy wglądowej, z wykorzystaniem technik poznawczych i behawioralnych. Należy pamiętać, że wychodzenie z uzależnienia i cała terapia to długi i trudny proces, w którym najistotniejsza jest determinacja i gotowość do zmiany sposobu funkcjonowania bez palenia – dodaje Monika Włoskowicz-Majsak.

 

Potrzebujesz konsultacji? Napisz do nas!

Wypełnij poniższy formularz, skontaktuje się z Tobą Opiekun Pacjenta i ustali wszystkie szczegóły konsultacji z lekarzem.

    Więcej...

    W przypadku wyrażenia zgody, będzie Pani/Pan otrzymywać informacje handlowe oraz newsletter na wskazany adres e-mail. Administratorem danych jest Neo Hospital ONE Sp. z o.o. Zapisując się do newslettera akceptuje Pani/Pan klauzulę informacyjną.

    Your information will be securely sent to and stored in Google Sheets for the purpose of processing your form submission.

    Autor

    Psycholog, psychoterapeuta

    Kategorie bloga

    Potrzebujesz pomocy?
    Umów się na wizytę!

    Udostępnij

    Czytaj dalej

    Operacja trudno dostępnych guzów przewodu pokarmowego. Ekspert wyjaśnia jak hologram i ultrasonografia zwiększają precyzję leczenia

    Leczenie trudno dostępnych guzów przewodu pokarmowego wymaga nie tylko doświadczenia chirurga, ale także wykorzystania zaawansowanych technologii obrazowania. W Szpitalu na Klinach w Krakowie wykonujemy małoinwazyjne operacje litych guzów przewodu pokarmowego,...

    Polip pęcherzyka żółciowego. Kiedy wymaga leczenia, a kiedy wystarczy obserwacja?

    Wiele osób dowiaduje się o obecności polipa pęcherzyka żółciowego podczas rutynowego USG jamy brzusznej wykonywanego z zupełnie innego powodu. Taka informacja potrafi budzić niepokój – szczególnie gdy pojawia się pytanie,...

    Termoablacja mikrofalowa w leczeniu raka wątroby. Ekspert wyjaśnia na czym polega ta metoda

    Nowotwory wątroby przez lata kojarzone były głównie z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C lub długotrwałym nadużywaniem alkoholu. Dziś ten obraz się zmienia. Coraz częściej diagnozę słyszą osoby młodsze, bez...

    Leczenie płynowych guzków tarczycy wstrzyknięciem etanolu okiem endokrynologa

    Jeszcze kilka lat temu pacjent z torbielowatym guzkiem tarczycy najczęściej słyszał od lekarza jedno rozwiązanie: operacja. Dziś coraz częściej zamiast na blok operacyjny, trafia na… fotel zabiegowy w gabinecie endokrynologa....

    Napisz do nas

      Więcej...

      W przypadku wyrażenia zgody, będzie Pani/Pan otrzymywać informacje handlowe oraz newsletter na wskazany adres e-mail. Administratorem danych jest Neo Hospital ONE Sp. z o.o. Zapisując się do newslettera akceptuje Pani/Pan klauzulę informacyjną.

      Your information will be securely sent to and stored in Google Sheets for the purpose of processing your form submission.